LCA
sprawdź, gdzie naprawdę powstaje wpływ środowiskowy produktu
Czy największy wpływ produktu powstaje przy pozyskiwaniu surowca, podczas produkcji, w transporcie, w fazie użytkowania czy dopiero na końcu jego życia?
Analiza LCA pozwala spojrzeć na produkt w całym cyklu życia i sprawdzić, które materiały, procesy i decyzje odpowiadają za największe potencjalne oddziaływanie na środowisko.
Pomagamy dobrać zakres analizy do konkretnego celu biznesowego, zebrać i uporządkować dane, zbudować model oraz przełożyć wyniki na decyzje dotyczące produktu, technologii, materiałów, zakupów i komunikacji.
dla kogo
Usługa szczególnie dla:
- producentów;
- firm przemysłowych;
- branży budowlanej;
- producentów materiałów budowlanych;
- firm rozwijających nowe produkty;
- R&D;
- zakupów;
- projektantów produktów i opakowań;
- firm przygotowujących EPD;
- organizacji pracujących nad GOZ;
- firm potrzebujących wiarygodnych danych środowiskowych dla klientów B2B.
warianty wsparcia
Rekomendowane cztery główne warianty:
screening LCA i analiza hotspotów
pełna analiza LCA
LCA porównawcze i ekoprojektowanie
LCA do EPD
LCA może objąć:
- surowce i materiały;
- komponenty i dostawców;
- procesy produkcyjne;
- zużycie energii;
- transport;
- opakowania;
- użytkowanie produktu;
- trwałość i naprawę;
- ponowne wykorzystanie;
- recykling i koniec życia.
LCA to nie tylko ślad węglowy produktu
Pojęcia te są często mylone.
Ślad węglowy produktu, czyli Product Carbon Footprint, koncentruje się na jednej kategorii wpływu: zmianie klimatu.
ISO 14067 określa zasady kwantyfikacji śladu węglowego produktu w sposób zgodny z podejściem LCA. Nie obejmuje jednak innych potencjalnych kategorii wpływu środowiskowego.
LCA może analizować znacznie szersze spektrum potencjalnych wpływów.
W zależności od zastosowanej metody mogą one dotyczyć m.in. klimatu, wykorzystania zasobów, wody, zakwaszenia, eutrofizacji czy innych presji środowiskowych.
Jeżeli klient potrzebuje odpowiedzi wyłącznie na pytanie o emisje gazów cieplarnianych, właściwym rozwiązaniem może być ślad węglowy produktu.
Jeżeli potrzebuje szerszego obrazu środowiskowego lub chce uniknąć sytuacji, w której poprawa jednego parametru pogarsza inny, warto rozważyć LCA.
Produkt może wyglądać ekologicznie. LCA pozwala sprawdzić, czy rzeczywiście taki jest
Zmniejszenie masy produktu może ograniczyć zużycie materiału, ale jednocześnie skrócić jego trwałość.
Zmiana surowca może zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych, ale zwiększyć zużycie wody lub inne obciążenia środowiskowe.
Materiał pochodzący z recyklingu może mieć inne parametry niż materiał pierwotny. Produkt wielokrotnego użytku może mieć wyższy wpływ podczas produkcji, ale niższy w przeliczeniu na jedno użycie.
Bez analizy całego systemu łatwo przenieść problem z jednego etapu cyklu życia do drugiego albo z jednej kategorii środowiskowej do innej.
LCA pozwala zobaczyć te zależności.
Nie odpowiada jedynie na pytanie: „ile wynosi wpływ?”
Znacznie ważniejsze jest pytanie:
„dlaczego wynik wygląda właśnie tak i co możemy zmienić?”
Kiedy LCA ma sens biznesowy
LCA nie powinno być wykonywane tylko dlatego, że firma „chce mieć analizę środowiskową”. Największą wartość przynosi wtedy, gdy ma wspierać konkretną decyzję.
gdy zmieniasz materiał
Możemy porównać wpływ różnych surowców i sprawdzić konsekwencje zmiany materiałowej w całym analizowanym systemie.
gdy projektujesz nowy produkt
Analiza może pomóc określić, które parametry produktu mają największy wpływ i gdzie warto skoncentrować prace projektowe.
gdy zmieniasz dostawcę lub technologię
Możemy modelować różne scenariusze produkcji, źródła energii, lokalizacje czy rozwiązania technologiczne.
gdy przygotowujesz EPD
LCA stanowi podstawę ilościową środowiskowej deklaracji produktu. W czerwcu 2026 r. opublikowano nową edycję ISO 14025:2026 dotyczącą programów EPD i deklaracji środowiskowych, która nadal opiera EPD na zasadach LCA z ISO 14040 i ISO 14044. (ISO)
gdy klient pyta o dane środowiskowe produktu
W wielu łańcuchach B2B dane środowiskowe stają się elementem specyfikacji produktu, procesów zakupowych i porównywania dostawców.
gdy pracujesz nad GOZ
LCA pozwala sprawdzić, czy proponowane rozwiązanie cyrkularne rzeczywiście ogranicza potencjalny wpływ środowiskowy, zamiast jedynie przesuwać go pomiędzy etapami cyklu życia.
gdy komunikujesz przewagi środowiskowe
Dane z analizy mogą być jednym ze źródeł uzasadnienia komunikacji środowiskowej. Nie oznacza to jednak automatycznie, że samo wykonanie LCA pozwala sformułować dowolne twierdzenie marketingowe.
Od 27 września 2026 r. mają być stosowane przepisy wdrażające dyrektywę (UE) 2024/825, która zaostrza zasady dotyczące m.in. ogólnych twierdzeń środowiskowych i praktyk mogących wprowadzać konsumentów w błąd. (Eur-Lex)
LCA może być elementem dowodowym, ale treść konkretnego komunikatu powinna zostać oceniona oddzielnie.
1. screening LCA i analiza hotspotów
Nie każdy projekt wymaga od razu rozbudowanego badania przygotowywanego do zewnętrznej publikacji.
Jeżeli celem jest przede wszystkim zrozumienie produktu i podjęcie decyzji wewnętrznych, możemy rozpocząć od analizy screeningowej.
Pomagamy:
- określić najważniejsze procesy i materiały;
- zebrać dostępne dane;
- zbudować model odpowiadający celowi analizy;
- zidentyfikować największe źródła wpływu;
- wskazać obszary wymagające dokładniejszych danych;
- przygotować rekomendacje do dalszych prac.
Efekt: uporządkowany obraz produktu i wskazanie najważniejszych hotspotów środowiskowych.
2. pełna analiza LCA
Dla bardziej zaawansowanych zastosowań przygotowujemy szczegółową analizę zgodną z właściwymi wymaganiami metodycznymi.
Projekt obejmuje m.in.:
- określenie celu badania;
- zdefiniowanie jednostki funkcjonalnej;
- określenie granic systemu;
- przygotowanie modelu procesów;
- zebranie danych pierwotnych;
- wykorzystanie odpowiednich danych wtórnych;
- inwentaryzację przepływów;
- obliczenie potencjalnych wpływów;
- analizę jakości danych;
- interpretację wyników;
- analizę wrażliwości tam, gdzie jest potrzebna;
- przygotowanie raportu.
Jednym z kluczowych etapów jest ustalenie jednostki funkcjonalnej, ponieważ to ona określa, do jakiej funkcji produktu odnosimy wynik.
Nie zawsze właściwe jest porównanie „kilograma produktu z kilogramem produktu”. Jeżeli dwa rozwiązania pełnią tę samą funkcję przez różny czas albo mają różną wydajność, analiza musi uwzględnić tę różnicę.
3. LCA porównawcze i ekoprojektowanie
Jednym z najbardziej praktycznych zastosowań LCA jest porównanie wariantów.
Możemy sprawdzić np.:
- dwa rodzaje materiału;
- różne opakowania;
- różne technologie produkcyjne;
- zmianę źródła energii;
- zmianę dostawcy;
- skrócenie transportu;
- zwiększenie udziału materiałów wtórnych;
- wydłużenie żywotności produktu;
- zmianę sposobu zagospodarowania produktu po zakończeniu użytkowania.
Nie ograniczamy się wtedy do wskazania, który wariant ma lepszy wynik.
Analizujemy również dlaczego wynik się zmienia i jakie założenia mają największe znaczenie.
Dzięki temu LCA może stać się narzędziem dla R&D, zakupów, produkcji i projektantów produktu.
4. LCA do przygotowania EPD
Jeżeli celem jest środowiskowa deklaracja produktu, zakres prac musi zostać dostosowany do zasad odpowiedniego programu EPD oraz reguł kategorii produktu.
EPD jest sformalizowaną formą przekazania ilościowych informacji środowiskowych opartych na LCA. Aktualna ISO 14025:2026 określa zasady i wymagania dla programów EPD oraz deklaracji środowiskowych i wskazuje wykorzystanie ISO 14040 i ISO 14044 jako podstawy LCA. (ISO)
W projekcie możemy pomóc:
- ocenić gotowość danych;
- zidentyfikować właściwe PCR;
- przygotować formularze do zbierania danych;
- opracować model LCA;
- przygotować raport techniczny;
- uporządkować dokumentację;
- wesprzeć klienta w procesie niezależnej weryfikacji i publikacji deklaracji.
W przypadku produktów budowlanych znaczenie analiz cyklu życia będzie rosło również wraz z wdrażaniem nowego rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych. Rozporządzenie (UE) 2024/3110 przewiduje rozwój metod oceny zrównoważenia środowiskowego wyrobów budowlanych w całym ich cyklu życia i wskazuje zestaw środowiskowych charakterystyk związanych z LCA. (Eur-Lex)
LCA a nowe wymagania produktowe
Znaczenie danych dotyczących cyklu życia produktu rośnie również poza samymi deklaracjami EPD.
Rozporządzenie ESPR tworzy ramy do ustanawiania dla poszczególnych grup produktów wymagań dotyczących m.in. trwałości, naprawialności, możliwości recyklingu, wykorzystania materiałów i informacji środowiskowych oraz wprowadza cyfrowy paszport produktu. Konkretne wymagania będą zależały od aktów dotyczących poszczególnych grup produktowych. (Eur-Lex)
Komisja Europejska promuje również metody Product Environmental Footprint i Organisation Environmental Footprint jako wspólne podejście do pomiaru oraz komunikowania wyników środowiskowych produktów i organizacji w perspektywie cyklu życia. (Eur-Lex)
Nie oznacza to, że każdy produkt musi obecnie posiadać pełne LCA.
Oznacza natomiast, że firmy powinny coraz lepiej rozumieć swoje dane produktowe i wiedzieć, jakie informacje są potrzebne do oceny wpływów środowiskowych.
KROK 1
ustalamy cel analizy
Zaczynamy od pytania biznesowego.
Czy firma chce:
- porównać dwa produkty;
- zmienić materiał;
- przygotować EPD;
- znaleźć hotspoty środowiskowe;
- zaprojektować nowy produkt;
- przygotować dane dla klienta?
Od odpowiedzi zależy cały dalszy zakres badania.
KROK 2
określamy zakres i granice systemu
Ustalamy:
- produkt lub usługę;
- jednostkę funkcjonalną;
- procesy objęte analizą;
- okres i lokalizację danych;
- scenariusze użytkowania;
- założenia dotyczące końca życia;
wymagany poziom szczegółowości.
KROK 3
przygotowujemy mapę danych
Określamy, jakie informacje będą potrzebne i kto w organizacji je posiada.
Przygotowujemy formularze i pomagamy uporządkować dane.
KROK 4
budujemy model LCA
Łączymy dane przedsiębiorstwa z właściwymi danymi wtórnymi oraz odwzorowujemy procesy w modelu cyklu życia.
KROK 5
analizujemy wyniki
Identyfikujemy hotspoty, sprawdzamy wpływ założeń oraz, jeśli wymaga tego projekt, porównujemy warianty i scenariusze.
KROK 6
przekładamy wynik na decyzje
Wyniki LCA nie powinny kończyć się tabelą wskaźników.
Pokazujemy, co z analizy wynika dla:
- produktu;
- technologii;
- materiałów;
- zakupów;
- dostawców;
- opakowań;
- GOZ;
- komunikacji.
Jakich danych potrzebujemy
Zakres danych zależy od produktu i granic badania.
Najczęściej potrzebne są informacje dotyczące:
- masy i składu produktu;
- materiałów i komponentów;
- dostawców;
- procesów produkcyjnych;
- zużycia energii;
- paliw;
- odpadów;
- transportu;
- opakowań;
- fazy użytkowania;
- czasu życia produktu;
- konserwacji i napraw;
- scenariusza końca życia.
Nie wszystkie dane muszą być idealne od pierwszego dnia.
Na początku projektu sprawdzamy ich dostępność i jakość, wskazujemy luki oraz określamy, gdzie można zastosować odpowiednio dobrane dane wtórne lub uzasadnione założenia.
Co otrzymuje klient
Co otrzymuje klient
Zakres materiałów zależy od celu projektu.
Może obejmować:
- opis celu i zakresu analizy;
- mapę cyklu życia;
- mapę źródeł danych;
- analizę jakości i luk w danych;
- model LCA;
- wyniki oceny potencjalnych wpływów;
- identyfikację hotspotów;
- analizę scenariuszy;
- porównanie wariantów;
- analizę wrażliwości;
- raport techniczny;
- skrócony raport zarządczy;
- rekomendacje dla R&D;
- rekomendacje dla zakupów i produkcji;
- bazę danych umożliwiającą późniejszą aktualizację;
- dokumentację do dalszego procesu EPD.
kompetencje i doświadczenie
LCA wymaga połączenia wiedzy środowiskowej z rozumieniem produktu, danych, procesów i regulacji.
W projektach łączymy perspektywę:
- analizy cyklu życia;
- śladu węglowego produktu;
- gospodarki o obiegu zamkniętym;
- ekoprojektowania;
- regulacji produktowych;
- łańcucha wartości;
- raportowania środowiskowego;
- wiarygodnej komunikacji i przeciwdziałania greenwashingowi.
Nie traktujemy LCA jako celu samego w sobie.
Analiza powinna odpowiadać na konkretne pytanie i prowadzić do decyzji, która ma znaczenie dla produktu lub organizacji.
Najczęściej zadawane pytania
Nie zaczynaj od liczenia. Zacznij od pytania, na które LCA ma odpowiedzieć.
Chcesz przygotować EPD? Porównać dwa materiały? Zmienić opakowanie? Sprawdzić, który etap życia produktu ma największe znaczenie?
Od celu zależy zakres badania, potrzebne dane i poziom szczegółowości
