CBAM

przygotowanie importu, danych emisyjnych i rozliczeń

Pomagamy importerom przełożyć wymagania CBAM na proces obejmujący dane celne, dostawców, emisje wbudowane, odpowiedzialności i koszty. Sprawdzamy zakres obowiązków, porządkujemy informacje, przygotowujemy narzędzia do współpracy z dostawcami oraz wspieramy organizację procesu prowadzącego do deklaracji CBAM i rozliczenia certyfikatów.

CBAM jest już obowiązkiem operacyjnym i finansowym

Od 1 stycznia 2026 r. CBAM działa w okresie docelowym. Mechanizm obejmuje import wybranych towarów z sektorów cementu, żelaza i stali, aluminium, nawozów, energii elektrycznej i wodoru. Obowiązki zależą jednak od konkretnych kodów CN, kraju pochodzenia, procedury celnej, masy importowanych towarów oraz roli importera lub pośredniego przedstawiciela celnego.

Dla towarów innych niż energia elektryczna i wodór obowiązuje roczny próg 50 ton masy netto. Jeżeli łączny import towarów objętych CBAM nie przekracza tego progu, importer co do zasady korzysta ze zwolnienia. Próg nie dotyczy importu energii elektrycznej i wodoru.

Samo ustalenie, że firma sprowadza stal lub aluminium, nie wystarcza. O objęciu mechanizmem decyduje klasyfikacja konkretnego towaru. Dlatego pierwszym krokiem powinna być analiza danych celnych i kodów CN, a nie samo porównanie nazw produktów z ogólną listą sektorów.

największym wyzwaniem nie jest samo złożenie deklaracji

CBAM łączy kilka obszarów, które w wielu firmach funkcjonują oddzielnie: cło, zakupy, logistykę, dane środowiskowe, finanse, compliance i współpracę z dostawcami. Brak właściciela procesu może prowadzić do pominięcia części importu, niespójnych danych lub zbyt późnego rozpoczęcia rozmów z producentami spoza UE.

Najczęstsze problemy dotyczą:

  • braku kompletnej listy importowanych towarów wraz z kodami CN;
  • niejasnego podziału odpowiedzialności między importerem, agencją celną i pośrednim przedstawicielem;
  • braku danych o instalacjach, procesach produkcyjnych i emisjach wbudowanych;
  • trudności w uzyskaniu informacji od dostawców spoza UE;
  • braku procesu kontroli jakości danych;
  • nieuwzględnienia kosztu CBAM w zakupach, cenach produktów i budżetach;
  • traktowania CBAM jako zadania wyłącznie dla działu ESG.

dla kogo jest nasze wsparcie

importerzy towarów objętych CBAM

Dla firm sprowadzających spoza UE cement, nawozy, żelazo i stal, aluminium, wodór, energię elektryczną lub wybrane produkty przetworzone wskazane w regulacji.

grupy kapitałowe i firmy z rozproszonym importem

Dla organizacji, w których import prowadzony jest przez wiele spółek, zakładów, jednostek zakupowych albo agencji celnych i wymaga wspólnych zasad oraz kontroli.

działy zakupów, logistyki i celne

Dla zespołów, które potrzebują ustalić kody CN, kraje pochodzenia, wielkość importu, producentów oraz zakres danych wymaganych od dostawców.

finanse, ESG i compliance

Dla osób odpowiedzialnych za oszacowanie kosztów, dane emisyjne, zgodność procesu, przygotowanie deklaracji i przekazanie zarządowi informacji o ryzykach.

czym jest CBAM

CBAM, czyli Carbon Border Adjustment Mechanism, jest unijnym mechanizmem dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji. Jego celem jest objęcie emisji wbudowanych w wybrane towary importowane kosztem odpowiadającym cenie emisji ponoszonej przez producentów w systemie EU ETS.

Importer wykazuje ilość towarów oraz związane z ich produkcją emisje wbudowane. Na tej podstawie ustalana jest liczba certyfikatów CBAM podlegających umorzeniu. Jeżeli dla danych emisji została skutecznie zapłacona cena emisyjna w kraju produkcji, może ona zostać uwzględniona przy określaniu zobowiązania.

Pierwsza roczna deklaracja CBAM, obejmująca import dokonany w 2026 r., ma zostać złożona do 30 września 2027 r. Do tego samego dnia należy umorzyć odpowiednią liczbę certyfikatów. Sprzedaż certyfikatów dotyczących importu z 2026 r. ma rozpocząć się 1 lutego 2027 r.

w czym możemy pomóc

  • analiza zakresu obowiązków CBAM

    Analizujemy dane importowe, kody CN, kraje pochodzenia, masę netto, procedury celne oraz role uczestników procesu. Wskazujemy, które strumienie importu mogą podlegać CBAM i gdzie potrzebna jest dodatkowa weryfikacja klasyfikacji celnej.
    Zakres może obejmować:
    • przegląd danych z deklaracji celnych;
    • mapowanie kodów CN i dostawców;
    • analizę progu 50 ton;
    • identyfikację spółek i jednostek uczestniczących w imporcie;
    • ocenę potrzeby posiadania statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM;
    • listę luk i działań do wykonania.

  • przygotowanie danych o emisjach wbudowanych

    Pomagamy ustalić, jakie informacje należy uzyskać od producentów spoza UE i jak zorganizować ich zbieranie. Przygotowujemy formularze, instrukcje i rejestry pozwalające połączyć dane emisyjne z konkretnym towarem, producentem, instalacją i okresem importu.
    Dane o emisjach mogą opierać się na wartościach rzeczywistych, podlegających weryfikacji zgodnie z zasadami CBAM, albo na wartościach domyślnych opublikowanych przez Komisję Europejską. Wartości domyślne nie powinny być jednak traktowane jako automatycznie najkorzystniejsze rozwiązanie kosztowe.

  • proces, odpowiedzialności i status zgłaszającego

    Pomagamy przygotować organizację do obsługi CBAM. Ustalamy właściciela procesu, role działów oraz zasady współpracy z agencją celną, dostawcami i pośrednim przedstawicielem.
    Wsparcie może obejmować:
    • przygotowanie danych i dokumentów do wniosku o status upoważnionego zgłaszającego;
    • uporządkowanie dostępu do portalu CBAM i PUESC;
    • opracowanie procedury wewnętrznej;
    • ustalenie odpowiedzialności i punktów kontrolnych;
    • przygotowanie kalendarza obowiązków;
    • warsztat dla zakupów, logistyki, finansów, ESG i compliance.
    Formalna odpowiedzialność za realizację obowiązków pozostaje po stronie importera albo właściwego pośredniego przedstawiciela celnego.

  • model kosztowy i przygotowanie rozliczenia

    Łączymy wielkość importu, emisje wbudowane, wartości domyślne lub rzeczywiste oraz ceny certyfikatów w model pozwalający oszacować ekspozycję finansową firmy.
    Model może wspierać:
    • planowanie budżetu na certyfikaty CBAM;
    • porównanie dostawców i kierunków importu;
    • ocenę znaczenia danych rzeczywistych;
    • przygotowanie polityki zakupowej;
    • analizę wpływu CBAM na marżę i ceny produktów;
    • przygotowanie danych do rocznej deklaracji.

jak pracujemy

  1. 1. identyfikujemy import objęty analizą

    Zbieramy dane celne, kody CN, kraje pochodzenia, dostawców, producentów, masę netto i wartości importu.

  2. 2. określamy obowiązki i odpowiedzialności

    Sprawdzamy próg, rolę importera, status zgłaszającego, sposób obsługi celnej oraz jednostki uczestniczące w procesie.

  3. 3. porządkujemy dane emisyjne

    Ustalamy zakres danych wymaganych od producentów, przygotowujemy formularze i wskazujemy zasady stosowania wartości rzeczywistych lub domyślnych.

  4. 4. projektujemy proces wewnętrzny

    Przypisujemy właścicieli danych, terminy, kontrole i zasady współpracy pomiędzy zakupami, logistyką, finansami, ESG, compliance i dostawcami.

  5. 5. przygotowujemy firmę do rozliczenia

    Tworzymy rejestr danych, model kosztowy, harmonogram oraz materiał roboczy potrzebny do przygotowania deklaracji i zaplanowania certyfikatów.

co otrzymuje klient

W zależności od ustalonego zakresu firma może otrzymać:

  • matrycę towarów, kodów CN, dostawców i krajów pochodzenia;
  • analizę przekroczenia progu 50 ton;
  • mapę obowiązków i odpowiedzialności;
  • listę brakujących danych oraz ryzyk;
  • formularz do zbierania informacji od dostawców;
  • instrukcję dotyczącą emisji wbudowanych;
  • rejestr importu i danych emisyjnych;
  • model szacowania kosztów certyfikatów;
  • procedurę wewnętrzną CBAM;
  • harmonogram działań i kontroli;
  • prezentację dla zarządu lub zespołu projektowego;
  • wsparcie w przygotowaniu danych do deklaracji CBAM.

dlaczego warto uporządkować CBAM już teraz

Deklaracja składana w 2027 r. będzie dotyczyć importu realizowanego od początku 2026 r. Oznacza to, że dane potrzebne do rozliczenia powstają już teraz.

Współpraca z producentami spoza UE wymaga czasu. Jeżeli firma chce korzystać z rzeczywistych danych emisyjnych, producent powinien przygotować system monitorowania emisji, obliczenia zgodne z metodyką CBAM oraz dane podlegające weryfikacji. W przypadku braku odpowiednich informacji importer może być zmuszony do zastosowania wartości domyślnych.

Wczesna analiza pozwala również uwzględnić CBAM w negocjacjach z dostawcami, planowaniu zakupów i budżecie, zamiast traktować koszt certyfikatów jako niespodziewane obciążenie po zakończeniu roku.

nasze podejście do CBAM

CBAM traktujemy jako proces łączący regulacje, cło, dane emisyjne, zakupy i finanse. Nie ograniczamy analizy do opisu przepisów. Porządkujemy dane, ustalamy ich właścicieli, przygotowujemy formularze i pomagamy zbudować sposób pracy, który można utrzymać w kolejnych latach.

Zakres wymagający formalnego potwierdzenia klasyfikacji celnej, interpretacji prawnej albo niezależnej weryfikacji emisji powinien być realizowany z udziałem odpowiednio uprawnionych specjalistów. Pomagamy skoordynować te elementy w jednym procesie organizacyjnym.

Youtube

Artykuły

Sygnaliści w praktyce – masz kanał, ale czy działa?

najczęściej zadawane pytania

przygotuj firmę do rozliczenia CBAM

Sprawdzimy, czy i w jakim zakresie import firmy podlega CBAM, jakie dane są już dostępne, czego brakuje oraz jakie działania należy zaplanować przed przygotowaniem pierwszej rocznej deklaracji.